Novas achegas para comprender a exclusión na nosa contorna

Como estaba previsto, este fin de outubro trae unha manchea de novas importantes arredor da pobreza e a exclusión social na nosa contorna.

Os menores e a recesiónHai dous días chegaba o informe de UNICEF, titulado Os nenos e a recesión: como afecta a crise aos nenos nos países ricos. Lonxe do rol asinado tradicionalmente a este tipo de organismos de carácter internacional, o informe non fuxe de aspectos que os gobernos consideran polémicos. O máis importante deles é que os recortes nos orzamentos teñen un impacto negativo nas nenas e nenos, especialmente nos países mediterráneos. No caso de España, estamos a falar dunha década enteira perdida. Entre nós, AGAMME faise eco da nova e resume algúns dos seus datos máis salientables.

A continuación sen tempo de analizar a fondo a información fornecida por UNICEF, Intermón – Oxfam afirma hoxe que “o número de milmillonarios se duplica durante a crise mentres a desigualdade alcanza niveles extremos”. E propón que reaccionemos como sociedade, tanto a nivel local como global, cun informe cuxo título convida ao inconformismo e á acción: “Iguais. Acabemos coa desigualdade extrema. É hora de cambiar as regras”.

E mañá remata en Madrid o Congreso da Fundación FOESSA sobre Exclusión e Desenvolvemento Social en España, onde se están a analizar os datos do último informe FOESSA, que describe unha sociedade esgazada. Á espera de ir debullando algúns dos seus contidos, paga a pena visitar o seu resume en dez gráficas, das que destaco a involución dos niveis de integración social: ese retroceso desde o 50% ao 34,1% (da metade a un terzo) da poboación plenamente integrada, e o avance desde o 16,3% ao 25,1% da zona de exclusión, cunha crecente integración precaria.

Advertisements

Pobreza infantil e transmisión da pobreza

Transmítese a pobreza: si. E mesmo se incrementa de nais a fillas, de pais a fillos. Nin sequera a educación está a ser quen de crear mobilidade social.

Temos a xeración de menores de idade proporcionalmente máis pobre desde que chegou a nós a revolución industrial. E non hai políticas nin conciencia suficiente para poder cambiar a situación.

Imaxe

A fractura social e a esperanza

Na situación actual son moitas as familias e as persoas que pasan por dificultades. Falta traballo, falta crédito, o acceso á vivenda é cada vez máis complicado e a súa conservación non menos complicada. Nas familias con todos os seus membros desempregados (hai tempo que don máis de dous millóns) comeza a faltar con qué comprar roupa,  con qué pagar os subministracións básicas e mesmo comida. Pero falta,sobre todo, esperanza. En vez de avanzar en medidas de protección social, que poidan garantir unha vida digna, a falta de recursos públicos e a ausencia de consenso, provoca que nos tempos de crise sufran máis ás familias que sufrían xa antes da crise. Só que a erosión das condicións de vida das familias vulnerables é moito máis fonda. Vense caer nun abismo ao que antes nin asomaran.  A falta de apoios e un deterioro continuado das súas referencias apuntan de cara á desesperación. Afortunadamente, aínda quedan mecanismos sociais de solidariedade. E institucións como Cáritas dispostas a lanzar, con ocasión do Corpus, un gran xesto colectivo de solidariedade, un día de salario compartido para cubrir necesidades básicas de quen xa non ten nada. E, sobre todo, para anunciar que, compartindo aínda hai esperanza.

Publicado orixinalmente en La Voz de Galicia.

Reflexión sobre o Decreto-Lei de Execución Hipotecaria

A pesar das críticas recibidas, o Decreto-Lei, frea as execucións hipotecarias da xente máis desfavorecida, aínda que deixa intactas as cargas de quen ten máis de tres veces o IPREM (o que non parece inxusto, a pesar de que segue a deixar as cargas sobre as costas das clases medias en declive.

O convenio asinado para facer efectiva a existencia dun fondo de vivenda, consecuencia do Decreto-Lei, é interesante pola participación das entidades sociais ao lado das finaneiras e as axencias gubernamentais.

Español, sen recursos

“Un cartel é un berro nunha parede” segundo a definición clásica. O cartelismo tamén difundiu aquela pretensión de ser “un puñazo no ollo”.

Cada mañá paso por un cartel que aspira a ser un berro na rúa:

“Español

sin recursos

pido una ayuda

acepto trabajo”.

Detrás hai un home da miña idade, coa dignidade quebrada. Pero na ollada aínda ten un remol de orgullo, unha conciencia certa de que non é xusto o que lle está a pasar. E que a miña indiferenza, a nosa indiferenza (aínda que nada máis sexa aparente, unha coiraza que evita que partamos o peito chorando a cachón de boa mañá) forma parte da inxustiza e nunca da solución.

O home que berra en silencio detrás do cartel sabe que a sociedade clasifica tamén a quen expulsa. E que a nacionalidade dá dereitos en orde á caridade e a xustiza. É consciente de que a ausencia de recursos non é suficiente para ser merecente de axuda. Por iso ese estrambote relativo ao traballo. Traballo: Ese ben que non hai e que se esvae antes que a misericordia dos ollos dos viandantes. Esta mesma tarde outro home parapetado detrás dun cartel gritaba: “pido traballo (albanel, pintor…)”. Era unha denuncia pública da sociedade que fomos e xa non somos. Aquela na que non se facía rico quen non quería. E que deixou paisaxes infindas de edificios sen cubrir e de almas ao descuberto que roldan insomnes as nosas rúas.

O home que marca a súa trincheira cun cartel para lembrarme cada abrente que falta traballo e dignidade, e sobra segregación e exclusión por mor da nación ou da condición laboral, ese home indica o camiño correcto da renda básica como un tránsito parcial de cara a unha xustiza máis cumprida. Entre todos erguemos un sistema produtivo onde podemos manter moita máis xente da que pode traballar. Ou repartimos o traballo, ou repartimos os recursos para a vida e a convivencia. Que outro camiño hai?

España, líder europeo en desigualdade

desigualdadeEspaña, líder europeo en desigualdade

Era sabido que nos tempos das vacas gordas, España converteuse no país de Europa con maior número de millonarios. A pesar da ruína de algunha desas fortunas, as máis delas tiñan sobradas vías de escape para os anos das vacas fracas. Por ese mesmo tempo, había dez millóns de persoas en situación de pobreza. Co cambio dos ventos da historia, a súa situación foi ben peor. As políticas públicas, como era lóxico, trataron de protexer o sistema para evitar a súa creba. Non só era lóxico na óptica do poder; acaso tamén o era para salvar aos máis débiles dun naufraxio de resultado incerto, pero no que, sen dúbida, perxudicados serían os máis .

Ora ben, a forma en que se conserva o sistema, resulta particularmente gravosa para os pobres. E reforza as diferenzas de renda dos ricos respecto do resto. Se esta afirmación fose miña, estaría engrosando as filas da letanía: “a crise que a paguen os ricos”. Se o di a oficina europea de información estatística, Eurostat, a cousa cambia. Descartada a opción e que as institucións europeas fosen tomadas polos “perroflautas”, o mesmo que Trosky tomou o pazo de inverno do Tzar das Rusias todas, fica o convencemento de que hai marxe para outra política, mesmo sen supoñer que chegou a hora de reunciar a este mundo e adentrarnos nos camiños de outro mundo, que acaso continúa a ser posible.

Increméntase o risco de pobreza

Increméntase o risco de pobreza

Desde que comezou a crise, cada vez é maior o número de persoas e de fogares que sufren situacións de pobreza, de privación material severa ou de baixa intensidade do emprego. O indicador AROPE conxuga os datos destes tres indicadores para ofrecernos un panorama preocupante. A Crise está a levar cada vez a máis xente contra as marxes da sociedade. Aínda non sabemos cándo vai parar. Pero tampouco temos unha idea clara de como reconstruír a solidariedade.

IMPACTOS_DE_LA_CRISIS_SeguimientoAROPE2009-2011